Print

Αρμοδίως αναρμόδιοι

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

Not-meΑκούω και βλέπω πλείστους όσους σχολιαστές του δημοσίου βίου οι οποίοι αποφαίνονται περί της δυνατότητας ή αδυναμίας του ελληνικού κράτους να περιορίσει τις δαπάνες του και να βελτιώσει την ποιότητα των υπηρεσιών του. Στις περισσότερες απ’ αυτές τις τοποθετήσεις συμφύρονται, ατάκτως, οι φαντασιώσεις του ομιλούντος, μυθεύματα (πολλά εκ των οποίων έχουν δημιουργηθεί μέσα από ένα «σπασμένο τηλέφωνο») και αστήρικτοι ισχυρισμοί. Κάποιοι αναφέρουν ενίοτε αριθμούς για περισσότερο εφέ, οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα και γι’ αυτό, ποτέ, δεν αναφέρεται η πηγή τους. Η αρμόδια κυβέρνηση είναι θύτης και θύμα ταυτόχρονα αυτής της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Θύτης, αφού αποκρύπτει, συστηματικά και εμπρόθετα, στοιχεία για την λειτουργία και την οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών, επιδιώκοντας να ψαρέψει στα θολά νερά της άγνοιας και της παραπληροφόρησης. Θύμα, κατά το μέτρο που οι όποιες καλές προθέσεις και επιδιώξεις της «κολλάνε» στη λάσπη της ελληνικής γραφειοκρατίας.

Print

Η οβιδιακή μεταμόρφωση μιας χώρας σε 48 ώρες

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

Obidian Η τρίτη αξιολόγηση έκλεισε πριν καλά καλά αρχίσει. Ένα «ναι σε όλα» ήρθε να πιστοποιήσει την αρχή μιας νέας «φωτεινής» περιόδου. Εντός ολίγων ημερών θα ζούμε σε μια διαφορετική χώρα, αφού:

  • Τα υπουργεία θα πάψουν να είναι χωματερές κολλητών και μετακλητών και θα υπογράφουν «συμβόλαια απόδοσης» με τις εκτελεστικές τους υπηρεσίες. Μόνον όσες υπηρεσίες και όσοι υπάλληλοι είναι παραγωγικοί θα χρηματοδοτούνται και θα προάγονται.

  • Οι δυσλειτουργίες στη σχέση του ΕΦΚΑ με την ΑΑΔΕ θα έχουν εξαφανιστεί κι έτσι θα ξέρουμε, επί τέλους, ποιοι είναι οι μπαταχτσήδες σ’ αυτή τη χώρα και ποιοι πραγματικά οι έχοντες ανάγκη (οπότε αναλόγως θα τους επιμερίζονται και τα βάρη).

  • Θα λειτουργεί άψογα ο εξωδικαστικός συμβιβασμός (που, μέχρι προχθές, λειτουργούσε μόνο στα χαρτιά) και, ως εκ τούτου, η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης θα βελτιωθεί εντυπωσιακά.

  • Θα καταπολεμηθεί δραστικά η αδήλωτη εργασία, αφού θα γίνονται, πλέον, στοχευμένοι έλεγχοι στη βάση ανάλυσης κινδύνου.

  • Η γραφειοκρατία και τα λαδώματα στα δημόσια έργα ή στις πολεοδομίες θα εκλείψουν μετά την απελευθέρωση του επαγγέλματος των μηχανικών δημοσίων έργων.

  • Η αρχαιολογία δεν θα σταματάει κατά το δοκούν και για όσο διάστημα θέλει τα έργα, διότι θα έχει υπάρξει εν τω μεταξύ απλούστευση των διαδικασιών και κωδικοποίηση της νομοθεσίας που αφορά τα αρχαιολογικά έργα.

  • Το εν υπνώσει ΕΣΠΑ θα απογειωθεί αφού θα εγκριθούν 15-20 μεγάλα εμβληματικά έργα
Print

Άχρηστες δαπάνες, άχρηστες δομές κι άχρηστοι πολιτικοί

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

Bucket Βρέθηκα πρόσφατα σε μια ομήγυρη πολιτικών και πολιτικολογούντων ευρέως φάσματος. Ήταν μια από εκείνες τις συνευρέσεις που προσδοκάς ότι κάτι καινούργιο θα συζητηθεί, κάποια καινούργια ιδέα θα πέσει, έστω και για την δρομολόγηση αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που συζητούνται επί χρόνια αλλά δεν μπορούν να τελεσφορήσουν. Η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από την υπερφορολόγηση, το αδιέξοδο που διαγράφεται ενόψει της διαφαινόμενης εξάντλησης των φορολογικών υποζυγίων. Ανακυκλώνονταν οι ίδιες ιδέες, η πιο ριζοσπαστική εκ των οποίων αναφερόταν σ’ ένα διαφορετικό μείγμα φορολόγησης που θα οδηγούσε σε μια δικαιότερη και ενδεχομένως (φιλο-) αναπτυξιακή προοπτική. Δεν με ξένισε η ανακύκλωση των ιδεών και προτάσεων που συζητούνται από τη ΝΔ μεχρι τον ΣΥΡΙΖΑ.

Print

Ο Καραμανλής, ο Τσίπρας κι ο Λουξεμβούργιος

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

KinzeleΤο απόγευμα της Πέμπτης, 6 Σεπτεμβρίου 2007, βιαζόμασταν να κλείσουμε ό,τι εκκρεμότητες είχαμε για να πάμε να παρακολουθήσουμε το ντημπέητ Καραμανλή-Παπανδρέου. Η τελευταία ενέργεια πριν την αποχώρησή μου από το γραφείο ήταν να συνεργαστώ με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου για μια παρουσίαση στους εκπροσώπους της Κομισιόν που ήταν προγραμματισμένη για την επόμενη ημέρα. Η παρουσίαση αφορούσε προβλήματα οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος πολιτικής προστασίας της εποχής. Τα ευρήματα που είχαν προκύψει από την έρευνά μας έκαναν εντύπωση και σε μας τους ίδιους. Πολυνομία, διασπορά αρμοδιοτήτων, επικαλύψεις – αυτά που συνήθως συναντά κανείς στα περισσότερα πεδία πολιτικής – αλλά σ’ έναν παροξυσμό: 29 νομοθετικές ρυθμίσεις παντός είδους (μέχρι και διάταγμα της χούντας, το 57/1973, σε ισχύ βρήκαμε) όριζαν τον χώρο δράσης 45 διαφορετικών διοικητικών δομών! Τα 3 διακριτά στάδια μιας σύγχρονης πολιτικής διαχείρισης καταστροφών – πρόληψη, καταστολή, αποκατάσταση – συμφύρονταν σ΄ένα χαοτικό πλαίσιο το οποίο «απλουστευόταν», μόνον όταν ο πολιτικός προϊστάμενος αποφάσιζε να πάρει την υπόθεση στα χέρια του (ολοκληρώνοντας, συχνά, την καταστροφή που προκαλούσαν τα στοιχεία της φύσης).

Print

Για το «κοινωνικό μέρισμα» αναμείνατε...

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

no-moneyΣοκαρισμένος από την γενναιότητα και την αποφασιστικότητα που απέπνεε το διάγγελμα του Ηγέτη για το «κοινωνικό μέρισμα» στους πληβείους του, έσπευσα να δω αν επιβεβαιώνονται  τα λεγόμενά του στο νομοσχέδιο που κατέθεσε, προχθές, ο υπουργός της φυματικής σαρανταποδαρούσας. Από το νομοσχέδιο αυτό που φέρει τον τίτλο «επιστροφή κοινωνικού μερίσματος και άλλες διατάξεις» συγκράτησα 3 λεπτομέρειες και τις παραθέτω: Λεπτομέρεια πρώτη: Το ποσόν των 720εκ. ευρώ που αποτελεί το κυρίως μέρισμα και προέρχεται από το υπερ-πλεόνασμα, θα καταβληθεί σε κάποιους, κάποτε με κάποια κριτήρια. Αυτοί οι κάποιοι θα εισπαράξουν κάποιο ποσό. Έτσι, ακριβώς, ορίζει το άρθρο 1 του νομοσχεδίου, αναφέροντας ότι όλα αυτά θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση. Πότε; Κάποια στιγμή, υποθέτω. Πάντως, οι αλαλάζοντες για το ζεστό χρήμα που πέφτει στα απλωμένα χέρια των πενήτων θα πρέπει να περιμένουν λίγο.

Print

Η συντριβή της μεσαίας τάξης, ο Μούζιλ και οι Bλάκες (των) ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

1498352544Είχα ξεκινήσει να γράφω για το ρόλο της βλακείας και των βλακών στην κοινωνία και την πολιτική. Το έναυσμα μου το έδωσε η κλασική πραγματεία του Ρόμπερτ Μούζιλ «Περί Βλακείας». Κι εκεί που εύρισκα, χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, συνάφειες με τα έργα και τις ημέρες των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, εμφανίστηκε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών για να δηλώσει, ευθαρσώς, ότι η διάλυση της μεσαίας τάξης είναι αποτέλεσμα συνειδητής πολιτικής επιλογής τους. Με τον τρόπο αυτόν, δήλωσε, προστάτευσαν τους φτωχούς και τους αναξιοπαθούντες. Ενώπιον των αντιδράσεων των φτωχών που δεν είδαν στην καθημερινότητά τους την ευκρινή βελτίωση που ο πολιτικός ανήρ καθαρά διέγνωσε και του θορύβου που δημιουργήθηκε για την ξεδιαντροπιά της δήλωσης, παρενέβη ο κ. υπουργός για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Η απάντησή του δεν διέφερε ουσιωδώς από εκείνη του κ. αναπληρωτή, αν και χάθηκε μέσα στο κρύο αστείο της σαρανταποδαρούσας.

Print

Φιλελεύθερο σκούντημα ή κρατικιστική ρύθμιση;

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

nudging-1Ίσως λίγοι, πέραν των επαϊόντων, ασχολήθηκαν με τον Richard Thaler που πήρε το φετινό βραβείο Νόμπελ Οικονομίας. Και, σίγουρα, ακόμη λιγώτεροι μεταξύ αυτών πρέπει να είναι οι πολιτικοί που γνωρίζουν τι προσκόμισε ο άνθρωπος αυτός στις κοινωνικές επιστήμες, της πολιτικής συμπεριλαμβανόμενης. Ο Thaler είναι ο εμπνευστής της θεωρίας της «παρότρυνσης» (nudging), μιας συμπεριφορικής διδασκαλίας, σύμφωνα με την οποία η συμμόρφωση σ’ έναν κανόνα ή με μια υπόδειξη μπορεί να γίνει καλύτερα μ’ ένα σκούντημα, με μια παρώθηση περί του πρακτέου[1]. Η παρότρυνση μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματική απ’ ότι μια εντολή, μια τυπική υπόδειξη ή η βίαιη επιβολή μιας απόφασης. Η παρότρυνση νοούμενη ως «όχληση» ενός συστήματος είχε αναπτυχθεί από ψυχοθεραπευτές με καινοτόμο έργο και σκέψη, όπως ο Gregory Bateson, ο Paul Watzlawick κ.α.

Print

Το μετέωρο βήμα της αξιολόγησης στο Δημόσιο

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

Ενώ πολKarkatsoulis λά γράφονται κι ακόμη περισσότερα συζητιούνται για την αξιολόγηση, η επίπτωσή τους στον εμπλουτισμό της επιστημονικής γνώσης αλλά και της πολιτικής και της διοικητικής πρακτικής είναι ασήμαντη. Μάλιστα, η πολιτικοποίηση της συζήτησης έχει δημιουργήσει σύγχυση ως προς την κατανόηση των εννοιών, την οριοθέτηση των προβλημάτων και την προτεραιοποίηση των εναλλακτικών λύσεων. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι, για πρώτη φορά, έχουμε αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ τα συνδικάτα και η αντιπολίτευση το αρνούνται και ισχυρίζονται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη ψευδο-αξιολόγηση. Η σύγχυση ευνοεί τις επιδιώξεις του ισχυρότερου και, στην περίπτωσή μας, ο ισχυρός είναι το πελατειακό κράτος. Μαζί μ’ αυτό ευνοούνται και όσοι παλαιο- και νεο-πελατοκράτες έχουν ζωτικά συμφέροντα από την ύπαρξή του. Θα έπρεπε, λοιπόν, η αξιολόγηση να αποτελέσει έναν πολιορκητικό κριό ή, έστω, μια απειλή για τις βασικές λειτουργίες του πελατειακού κράτους.

Print

Ανελαστικότητες

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

anelastikotitaΕίθισται να αναφέρεται κανείς στις «ανελαστικές δαπάνες» του προϋπολογισμού εν είδει φυσικού νόμου. Σ’ αυτές περιλαμβάνεται, παγίως, η μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων, όχι όμως και η αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν. Τούτο συμβαίνει, επειδή η "τυπική" οικονομική επιστήμη δεν προβληματοποιεί τη γενεσιουργή αιτία των ανελαστικών δαπανών. Αυτό μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μιας μικρο-οικονομικής ανάλυσης στην οποία υπεισέρχονται διοικητικά και κοινωνικά δεδομένα. Σήμερα, ωστόσο, σπανίως συναντά κανείς προϋπολογισμούς στον αναπτυγμένο κόσμο που να μην αξιολογούν τα αποτελέσματα των δαπανών τους. Οι προϋπολογισμοί προγραμμάτων και αποτελεσμάτων εκκινούν από την αξιολόγηση των παρεχόμενων υπηρεσιών, προκειμένου να εγκρίνουν η μη την «ανελαστικότητα» της δαπάνης. Στην δική μας περίπτωση υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες άλλες πραγματικές ανελαστικότητες που προκαλούν τις «ανελαστικές» δαπάνες. Πρόκειται για τους μηχανισμούς αναπαραγωγής του πελατειακού κράτους, το οποίο αποτελεί το σύστημα αναφοράς τόσο των αποκαλούμενων προοδευτικών όσο και των συντηρητικών κομμάτων στην Ελλάδα. Η αποδοχή του πελατειακού κράτους γίνεται, έμμεσα ή άμεσα, και από τους δύο, αφού το μόνο που διαπραγματεύονται, κατ’ έτος, είναι το ύψος της δαπάνης που απαιτείται για την συντήρησή του.

Print

Να αποκοπεί ο ομφάλιος λώρος κομμάτων - κράτους

Written by Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

There are no translations available.

Desma Η συζήτηση για το Δημόσιο –μόνο του ή σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα– στη χώρα μας είναι, εν πολλοίς, παρελκυστική και άχαρη. Τα δεδομένα εξακολουθούν να χειραγωγούνται και παρ’ όλον ότι έχουμε απομακρυνθεί από τα επαίσχυντα «Greek statistics», επανέρχονται διαρκώς ερωτήματα του τύπου «πόσοι είναι τελικά οι δημόσιοι υπάλληλοι;» και «τι λεφτά παίρνουν στο Δημόσιο»; Συχνά, τα ερωτήματα είναι ρητορικά και τίθενται στο πλαίσιο υποκίνησης ενός κοινωνικού αυτοματισμού που στρέφει τον έναν τομέα εναντίον του άλλου. Ούτε ο απόλυτος αριθμός των υπαλλήλων ούτε κι ο μέσος μισθός λένε από μόνοι τους κάτι, χωρίς να έχουμε αποσαφηνίσει πόσα πράγματα θέλουμε να κάνει το κράτος. Για παράδειγμα, εάν το κράτος ασκήσει πλήρως τις 23.142 κανονιστικά προσδιορισμένες αρμοδιότητές του, τότε ο αριθμός των 461.108 υπηρετούντων στις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες των υπουργείων μπορεί να θεωρηθεί μικρός!

More Articles...

Newsletter

Sign up to our newsletter.