Εκτύπωση

Από τους νόμους - κουρελούδες, στους νόμους - σκουπίδια

Συντάχθηκε απο τον/την Παναγιώτης Καρκατσούλης on .

garbageΤο νομοσχέδιο των προαπαιτουμένων που ψηφίστηκε χθες από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ αποτελεί την επιτομή της κακής νομοθέτησης. Οι 1304 σελίδες, τα 400 άρθρα, οι 100 εξουσιοδοτήσεις για έκδοση παραγώγου δικαίου και η 1 (μία) ημέρα διαβούλευσης για όλ’ αυτά, συνθέτουν τα αποδεικτικά στοιχεία του ισχυρισμού μας. Επιπλέον, τα ατάκτως ερριμμένα ρυθμιστικά αντικείμενα- τουλάχιστον 6 διαφορετικά νομοθετήματα με μια σχετική αυτοτέλεια- δημιουργούν ένα μόρφωμα από εκείνα που την δεκαετία 60 είχαν αποκληθεί «νόμοι-κουρελούδες» και σήμερα μπορεί να ονομαστούν «νόμοι-σκουπίδια».

Οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ συνέδεσαν την εμφάνισή τους, το 2015, με μια ομοβροντία Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου και Πράξεων Υπουργικού Συμβουλίου. Στον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής τους, ο κ. Τσίπρας που όμνυε στη νομιμότητα και καταδίκαζε τις έκτακτες νομοθετικές διαδικασίες ως φαινόμενα δημοκρατικής εκτροπής, ξεπέρασε τους προηγούμενους πρωθυπουργούς Παπανδρέου, Σαμαρά και Παπαδήμο. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην παρα-νομοθετική υπερ-δραστηριότητά τους αλλά και στην ποιότητά της. Εμφανίστηκαν, για πρώτη φορά στα κοινοβουλευτικά χρονικά της χώρας, τερατώδεις ΠΝΠ με άρθρα και κεφάλαια- κανονικά νομοσχέδια, δηλαδή- και μάλιστα ετερογενή και ετερόκλητα. Θυμάμαι την αλγεινή εντύπωση που προκάλεσε η πρώτη ΠΝΠ που έφεραν και αφορούσε την άφεση των χρεών της ΣΕΚΑΠ! Ήταν το πρώτο δείγμα γραφής για την συριζαϊκή κατανόηση της «άκρως απρόβλεπτης και έκτακτης κατάστασης» που το Σύνταγμα απαιτεί να υπάρχει προκειμένου να δικαιολογηθεί νομοθέτηση με την παράκαμψη του Κοινοβουλίου.

3 Στην έντονη κριτική της αντιπολίτευσης για την περιφρόνηση των νομοθετικών κανόνων, οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ καταφεύγουν, συνήθως, στην «έκτακτη» κατάσταση των μνημονίων, υπαινισσόμενοι ότι τα νομοθετικά εκτρώματα, μέσω των οποίων γίνεται η ενσωμάτωση των προαπαιτουμένων, επιβάλλονται από τους δανειστές. Ουδέν αναληθέστερον! Ο χρόνος που μεσολαβεί από την μια αξιολόγηση έως την επόμενη είναι υπερ-αρκετός, προκειμένου να υπάρξει επαρκής μελέτη και διαβούλευση επί των ζητημάτων που αποφασίζει η κυβέρνηση ότι πρέπει να νομοθετηθούν. Περαιτέρω, η επιπολαιότητα με την οποία νομοθετεί η πλειοψηφία είναι μνημειώδης. Πολλές από τις ρυθμίσεις επανέρχονται, είτε επειδή βρίθουν λαθών είτε επειδή είναι ημιτελείς. Απαράμιλλο δείγμα επιπολαιότητας αποτελεί η διάταξη για την επιτροπή επιλογής των μελών του συμβουλίου τoυ Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας η οποία υπέστη 13 αλλαγές μέσα σε 18 ημέρες τον Νοέμβριο 2015.

Εκπλήσσει και τον πιο καλόπιστο η βαναυσότητα με την οποία επιτίθενται κατά του Συντάγματος, καταρρακώνοντας την όποια υπόληψη έχει απομείνει σε θεσμούς ελέγχου. Την αντιμετώπιση αυτή την έχει γευτεί, ιδιαιτέρως, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους το οποίο περιέρχεται σε δεινή θέση, κάθε φορά που πρέπει να συντάξει την κατά νόμο έκθεση που συνοδεύει τα νομοθετήματα στη Βουλή. Η κυβέρνηση και οι επισπεύδοντες υπουργοί δεν δίνουν στοιχεία στο ΓΛΚ με αποτέλεσμα να είναι σε αδυναμία να προβεί στην εκτίμηση της δημοσιονομικής επιβάρυνσης που θα επιφέρουν οι ρυθμίσεις αυτές. Σε περισσότερο από τους μισούς νόμους που έχουν ψηφίσει, το Γενικό Λογιστήριο επαναλαμβάνει μονότονα ότι μ’ αυτούς επέρχεται επιβάρυνση του τακτικού προϋπολογισμού, το ύψος της οποίας δεν μπορεί να εκτιμηθεί, επειδή δεν παρασχέθηκαν σ’ αυτό στοιχεία από την κυβέρνηση.

Η ποιότητα των νόμων δεν είναι ένα τεχνικό θέμα. Είναι η απόδειξη της ποιότητας της δημοκρατίας σε μια χώρα. Οι λίγοι, λιτοί και σταθεροί νόμοι υποδηλώνουν έναν τόπο με ποιότητα διακυβέρνησης. Αντιθέτως, σ’ έναν τόπο που οι νόμοι είναι πολλοί και κακοί, είναι βέβαιο ότι υπάρχει κακή ποιότητα δημοκρατίας. Η πολυνομία και η κακονομία είναι, επίσης, συνώνυμο της αδιαφάνειας, της διαφθοράς και των άτυπων μορφών κοινωνικού ελέγχου.

Η διδασκαλία που συγκέντρωσε και συστηματοποίησε τα θεωρητικά και πρακτικά προτάγματα για την δημιουργία καλών νόμων λέγεται «καλή νομοθέτηση». Η καλή νομοθέτηση ενοποιεί τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθεί η νομοθετική και η εκτελεστική εξουσία στο στάδιο της προπαρασκευής, της παραγωγής και της εφαρμογής των νομοθετικών κανόνων, έτσι ώστε η απονομή της δικαιοσύνης να είναι ταχύτερη και ορθότερη.

Στην δική μας χώρα, παρ’ όλον ότι δεχτήκαμε την καλή νομοθέτηση μετά κόπων και βασάνων (υπό την πίεση των δανειστών), δεν κάναμε τίποτα απ’ όσα χρειάζονται για να επωφεληθούμε από αυτήν. Ούτε οργανωμένες βάσεις δεδομένων δημιουργήθηκαν ούτε άνθρωποι εκπαιδεύτηκαν κατάλληλα, ώστε να δημιουργηθεί ένα σώμα «νομοφυλάκων» και, εν τέλει, η «έκθεση συνεπειών ρυθμίσεων» που αποτελεί την πεμπτουσία της καλής νομοθέτησης έχει καταστεί μια γραφειοκρατική υποχρέωση που δεν προσθέτει τίποτα στην ποιότητα των νόμων.

Αυτή, λοιπόν, είναι μια ακόμη, κεφαλαιώδους σημασίας μεταρρύθμιση που πρέπει άμεσα να δρομολογηθεί από μια επόμενη κυβέρνηση.

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter μας.